Kurban ibadeti, kişisel bir sorumluluk olduğu kadar paylaşmanın ve dayanışmanın da en güzel örneğidir. Günümüz şartlarında, kurbanını bizzat kesemeyen veya ihtiyaç sahiplerine (özellikle Afrika ve Gazze gibi bölgelere) ulaştırmak isteyen hayırseverler için vekâletle kurban yöntemi kolaylık sunmaktadır. Peki, online kurban bağışı nasıl yapılır ve dini şartları nelerdir?
Kişinin, kurbanını bizzat kesmesi mümkün olmadığı durumlarda, bir başkasını kendi adına kesim yapmak üzere yetkilendirmesi (vekâlet vermesi) dinen caizdir. Hz. Peygamber’in de (s.a.s.) kurban kesimi için vekil tayin ettiği bilinmektedir.
Şehir/Ülke Dışında Vekâlet: Kişinin bulunduğu şehir veya ülke dışında vekâletle kurban kestirmesinde dinen bir sakınca yoktur.
Vekâletin Şartı: Vekil tayin edilen kurum veya kişinin, kurbanı asıl sahibinin niyetiyle ve belirlenen usullere uygun kesmesi şarttır.
Modern dünyada kurban organizasyonları sayesinde bağış süreci oldukça hızlı ilerlemektedir:
Kurum Seçimi: Şeffaflık ve güvenilirlik esastır. Bağışın nereye gideceği ve nasıl kesileceği belirtilmelidir. Ahiret Kazancım Derneği olarak tüm süreci sizlerle şeffaf bir şekilde paylaşıyor ve islami usullere göre kurbanınızı kesiyoruz.
Vekâlet Verme: Bağış işlemi sırasında "Kurbanımı kesmeye seni vekil tayin ettim" ifadesi veya sistem üzerindeki onay kutucuğu ile vekâlet verilir.
Hayvan Seçimi: Bağışçı, kurbanlık hayvan türünü (büyükbaş hisse veya küçükbaş) tercih eder.
Vekâletle kurban organizasyonlarında hem bağışçının hem de kurumun uyması gereken bazı teknik esaslar vardır:
Vakit: Kurban bağışının kesimi mutlaka bayram namazından sonra başlamalıdır.
Vekilin Sorumluluğu: Vekil, kurbanı kesmez veya belirtilen şartlara uymazsa sorumluluk vekile aittir; ancak kurbanın kesilmediği öğrenilirse bedelinin iadesi veya yeni bir kurban kesilmesi gerekir.
Kurban Seçimi: Hayvanın yaş sınırı (sığırda 2, koyun/keçide 1 yaş) ve kurban olmaya engel bir özrünün bulunmaması (hastalık, sakatlık vb.) teknik bir zorunluluktur.
Ahiret Kazancım Derneği olarak, vekâletle kurban organizasyonlarında bu esaslara uyulmasının hem ibadetin geçerliliği hem de hakkaniyet açısından önemli olduğunu vurguluyoruz. Kurban ibadetinin maneviyatına uygun şekilde yerine getirilmesi için titizlikle hareket edilmelidir.
Vekâletle Kurban'da uyulması şartlar:
Kurban için vekâletin umumi ya da özel olarak alınması, hayvanın türü, yaşı ve küpe numarası gibi bilgilerin müşteriye bildirilmesi.
Kurbanlık hayvanın kurban şartlarına uygun olması.
Hayvana ortak olan herkesin niyetinin ibadet olması.
Vekâletin sözlü, yazılı ya da elektronik iletişim araçları ile verilebilmesi.
Kesimin kurban niyetiyle ve vekilin adına yapılması.
Kurbanın bayram günleri içerisinde kesilmesi.
Kesim ücretlerinin kurban etinden karşılanmaması.
Büyükbaş kurbanlarda en az yedide bir hisse düşecek şekilde hisselerin belirlenmesi ve kesimin buna göre yapılması.
Kesimden önce hissedarların belirlenmiş olması ve kesim sonrası yeni hissedar eklenmemesi.
Kesilen kurbanların etlerinin karıştırılmaması ve her hissedarın kendi hissesini alması.
Kurban etlerinin tamamının hissedarlara veya ihtiyaç sahiplerine ulaştırılması; etlerin satılmaması.
Deri ve sakatatların da hissedarların mülkiyetinde olması ve onların izniyle tasarruf edilmesi.
Kurbanın et miktarı için kesin taahhütte bulunulmaması, tahmini kilo aralığı belirtilmesi.
Ahiret Kazancım Derneği olarak, vekâletle kurban organizasyonlarında bu esaslara uyulmasının hem ibadetin geçerliliği hem de hakkaniyet açısından önemli olduğunu vurguluyoruz. Kurban ibadetinin maneviyatına uygun şekilde yerine getirilmesi için titizlikle hareket edilmelidir.
Kurban, hac ve zekât gibi mal ile yapılan ibadetlerde vekâlet vermek caizdir. Yani kişi, kurbanını kendisi kesebileceği gibi, uygun gördüğü birine veya kuruma vekâlet vererek de kestirebilir (Kâsânî, Bedâi‘, 5/67; Mevsılî, el-İhtiyâr, 5/21; Remlî, Nihâyetü’l-muhtâc, 8/132).
Hz. Ali (r.a.)’den rivayet edilen bir hadiste şöyle denir:
“Resûlullah (s.a.s.), (kendisi adına) develer kesilirken başında durmamı, derilerini ve üzerlerindeki çulları paylaştırmamı emretti ve kasap ücretini bana vermemi yasakladı; ‘kasap ücretini biz kendimiz veririz’ buyurdu.” (Müslim, Hac, 1317; Buhârî, Hac, 1716-1718)
Vekâlet sözlü, yazılı ya da telefon, internet, faks gibi iletişim araçlarıyla verilebilir. Vekil olan kişi veya kurum, verilen görevi eksiksiz ve doğru şekilde yerine getirmelidir.
Kurbanın başka bir ilde ya da yurt dışında kesilmesinde bir sakınca yoktur. Fiyat farkları veya kesim yeri değişikliği kurbanın geçerliliğini etkilemez.
Kurumsal organizasyonlar, kesim işlemi tamamlandığında bağışçıya SMS veya video yoluyla bildirim gönderir. Bu, şeffaflık açısından kritik bir güven unsurudur.
Bağışlar bayram öncesinde toplanabilir; ancak fiili kesim işlemi Kurban Bayramı'nın ilk üç günü (bayram namazı sonrasından üçüncü gün ikindi vaktine kadar) yapılmalıdır.
Dinen hem küçükbaş hem de büyükbaş (hisse yoluyla) kurban edilebilir. İhtiyaç bölgelerindeki (Afrika vb.) dağıtım kolaylığı ve verimlilik açısından derneklerin önerileri dikkate alınabilir.
Eğer vekil tayin edilen kişi veya kurum kurbanı kesmezse, kurban borcu düşmez. Bu durumda bağışın iadesi alınmalı veya kurbanın bedeli yoksullara sadaka olarak verilmelidir.
Kurban bağışınızla binlerce kilometre uzaktaki bir sofraya umut olabilirsiniz. Bağış süreçlerimizde İslami usullere tam riayet edilmekte ve kesim bildirimleri tarafınıza iletilmektedir.
